Roel van Nunen | 31 januari 2011 |  <   > |
TAGS: Muziek |

Frescobaldi: Keyboard works: Vol. I

Girolamo Frescobaldi is een relatief onbekend Italiaans componist die leefde van 1583 tot 1643. Hij schreef veel religieuze muziek, maar ook werken voor verschillende klavierinstrumenten, zoals orgel en klavecimbel.

Zijn stijl was niet vooruitstrevend, maar hij trachtte aan bestaande vormen nieuwe impulsen te geven. In die zin kan je hem vergelijken met de latere Johann Sebastian Bach, ook niet beroemd geworden omwille van zijn geweldige vernieuwende ideeën. Bij het Britse Nimbus Records verscheen in 2009 een opname met klavecimbelwerken gespeeld door Richard Lester. 

De op deze cd verschenen werken vormen een bloemlezing uit drie verschillende publicaties. Dit zorgt toch voor een zekere afwisseling, zelfs in die mate dat je als luisteraar de evolutie van Frescobaldi als componist kan volgen. Deze bloemlezing is trouwens het eerste deel van een voorziene integrale.

Richard Lester is met deze opname   niet aan zijn proefstuk. Hij wordt terecht beschouwd als één van de vooraanstaande klavecinisten van onze tijd, won talrijke prijzen en heeft een ganse reeks opnames gerealiseerd ( onder andere een integrale van de sonates van Scarlatti ). Hij is niet alleen muzikant, maar ook wetenschapper, die - in het bijbehorend boekje -  de interpretatiemoeilijkheden voor deze werken tracht uit te leggen:  alhoewel Frescobaldi uitgebreide aanwijzingen gaf ( aangaande pauzes, herhalingen, improvisaties, vertragingen, en dergelijke ) blijft de interpretatie van deze werken natuurlijk afhankelijk van de uitvoerende muzikant.  Vergeet niet dat  een apparaat  als bijvoorbeeld een metronoom ten tijde van Frescobaldi verre van realiteit was. Naar het bedoelde tempo van de componist is het altijd raden en de artistieke en/of wetenschappelijke waarde van de uitvoeringen mag en moet altijd kritisch benaderd worden.  Dat een uitmuntend technicus als Lester erin slaagt om deze -  toch in mijn ogen -  complexe werken niet te verhakkelen,  door bijvoorbeeld zijn snelheid te matigen waar hij het nodig acht, mag als een zeer groot pluspunt beschouwd worden.

Ook technisch vind ik deze opname zeer geslaagd. Je zou nu  misschien kunnen  zeggen: " Bwah, het is maar één instrument dat opgenomen wordt, wat kan daar nu mislopen ?" Wel, nogal veel. Uiteraard is het met één instrument gemakkelijker om puristisch , met twee microfoons in stereo, te werken. Met een orkest  doet men dit niet of nauwelijks meer, omdat er ook voordelen aan vastzitten om meer microfoons te gebruiken, maar in essentie vind ik  het eerlijker: muziek op twee kanalen neem je op met twee kanalen. 

En toch kan er nog veel mislopen. De akoestiek van de opnamestudio is van groot belang.  Is deze niet te droog ? Is er niet te veel galm ? Allemaal elementen waar de opnametechnicus ( maar uiteraard ook de speler ! ) rekening mee moeten houden. Ook de klank van het instrument is bepalend. Hier wordt bijvoorbeeld gespeeld op een prachtig klavecimbel van Giovanni Battista Boni. Daar dit  instrument ooit eigendom geweest is van kardinaal Barberini , die Frescobaldi' s broodheer was, is het zelfs hoogst waarschijnlijk te noemen dat Frescobaldi himself  dit instrument nog bespeeld heeft !

Kortom, alhoewel deze muziek melodisch voor de minder  ervaren  luisteraar een beetje zwaar en  archaisch kan overkomen, is dit een prima opgenomen cd met prachtige klavecimbelmuziek.  Voor de liefhebbers van Frescobaldi alleszins een must, voor diegenen die de componist niet kennen, een prima kennismaking.

Rest mij nog te vermelden dat deze opname  72'29" telt,  wat goed gevuld mag genoemd worden.  

Referentie: Nimbus Records NI 5850

zie ook  www.wyastone.co.uk/nrl/index.html en www.richardlester.org.uk