Roel van Nunen | 21 februari 2012 |  <   > |
TAGS: Muziek |

Haydn: Klaviertrio's en kamermuziek voor hoorn

Ik overweeg al geruime tijd om een cd van het Duitse kwaliteitslabel Tacet te recenseren, maar de cd's die mij het meeste interesseerden, namelijk diegenen die een weergave zijn van een nobel streven om een integrale van de strijkkwartetten van Haydn te produceren met het Aurynn kwartet, bevielen mij niet zo.

Ik vind de klank van dat kwartet namelijk een beetje  te modern , en  iets te warm . Ik moet hier  echter bij vermelden dat ik in mijn kennissenkring zowat de enige ben die  er zo over denkt, en ook de internationale pers kan van deze reeks  niet genoeg krijgen. Je ziet, een recensie blijft toch  altijd een persoonlijk iets.....

Maar, onlangs  kon ik van dit lablel een andere  cd recenseren, eveneens met  kamermuziek van Haydn, en die kans mocht ik alleszins niet aan mij laten voorbijgaan, vond ik.

Tacet is een klein Duits label ,en niet zo bekend bij het grote publiek. Hun uitgaven zijn te verkrijgen via hun website en bij handelszaken die gespecialiseerd zijn in die materie die mij, en deze website, na aan het hart ligt, namelijk de audiofilie ( Ik vermeld  bewust audiofilie als een ander gegeven dan melomanie, het eerste gaat meer om de klank, het andere louter om de muziek, maar beiden hoeven elkaar niet uit te sluiten, alhoewel ik ook een aantal melomanen ken, die geen audiofiel zijn ). Zij produceren voornamelijk  klassieke muziek, maar niet uitsluitend, en  staan bekend om het gebruik van de allerbeste opnamematerialen.

De belangrijkste werken op deze cd zijn drie  latere klaviertrio's van Haydn, namelijk  Hob. XV:18, 23 en 28.  Uitvoerders van dienst is het Abegg trio,  drie muzikanten die al sinds 1976 met elkaar samenwerken.

Ik moet zeggen, ik heb een zwak voor mensen die zo lang samen ( kunnen !!) werken. Zulke mensen gaan ook samen op tournée, hé. Ik zag ooit een film , ik weet niet meer waarover precies, maar er kwam een strijkkwartet in voor. Ergens in het verhaal overleed één van de leden van dat kwartet, en de gevolgen waren catastrofaal. De  drie overblijvers hadden geen leven  meer: die begonnen slecht te spelen, ruzie te maken, elkaar allerhande verwijten naar het hoofd te slingeren. Op een zeker moment waren die drie oudere, rustige, bezadigde mensen dan  bezig met elkaars instrument in gruzelementen te slaan, en ja, toen was het helemaal over en out natuurlijk.

Haydns latere pianotrio's zijn alleszins werken die meer aandacht verdienen dan ze over het algemeen krijgen. Ze behoren zondermeer tot de beste pianomuziek uit de klassieke pre-Beethoven periode; ze zijn bovendien virtuoos en speels en bewandelen nieuwe harmonische wegen. Voor wie ze niet kent, laat het een verrijking zijn, zou ik zeggen.

De werken worden hier uitgevoerd op historische instrumenten, - het begeleidend boekje is degelijk voorzien met  de nodige documentatie hieromtrent -, en laat dit wel wezen, het klinkt fantastisch. Voor luisteraars, die niet vertrouwd zijn met de historische uitvoeringspraktijk, of die heel die discussie over oude instrumenten en moderne instrumenten maar niks vinden,  kan het klankbeeld van een oude viool ( te ? ) nasaal klinken, maar liefhebbers en kenners van oude muziek  zullen het met mij eens zijn: er is heel wat weg afgelegd sinds de beginperiode van de historische verantwoorde opnames, en deze schijf  is daar een zeer goed voorbeeld van: prachtig klankbeeld van viool en pianoforte, alles klinkt even  natuurlijk. De tempi zijn  vrij klassiek, maar dat is prima, vind ik. De werken op zich zijn al pareltjes, met veel variatie, en als het dan nog eens zo sprankelend uit mijn luidsprekers schalt, kan mijn geluk niet op.

Er staan op deze cd  nog twee werken van Haydn,  namelijk het kwintet voor twee  hoorns, viool, cello en klavecimbel Hob. XIV/1 en het divertimento voor hoorn, viool en cello Hob. IV/5. Het waarom van deze hoornwerken  is mij niet geheel duidelijk,  maar, zelfs al is de keuze een beetje arbitrair,  laat dit vooral de pret niet bederven: ten eerste worden deze werken zelden gespeeld, laat staan opgenomen, dus elke opname heeft altijd zijn waarde, en ten tweede wordt er gemusiceerd met dezelfde natuurlijkheid en frisheid als in  de trio's.

Ook hier dus het gebruik van historische instrumenten, en - ter verduidelijking voor de  leek - een natuurhoorn heeft geen kleppen, geen gaatjes of wat dan ook dat de toonhoogte doet veranderen, neen, alle klanken worden geproduceerd met de mond, ( en wat handengewriemel in de klankbeker van de hoorn, iets wat niemand begrijpt, trouwens ). Dat het aldus een onvoorstelbaar bravourestukje is om welke klank dan ook uit de hoorns te laten schallen, moge duidelijk zijn. En ja, ik weet het,  een moderne hoorn heeft meer mogelijkheden, en klinkt dus vloeiender en zogezegd  " beter ", en men kan er sneller op spelen, enzovoort.....maar Haydn kende die moderne hoorn niet.

Kortom,  tenzij je echt niet van historisch en wetenschappelijk verantwoord opgenomen muziek houdt, en ook dat is jullie goed recht natuurlijk,  aarzel niet en kopen  deze handel.

Referentie: TACET 195

zie ook www.tacet.de en www.abegg-trio.de